آشنایی با بیماری ایدز و ویروس HIV

انتقال ,ویروس ,آلوده ,ایدز ,میشود ,عفونت ,داروهای تزریقی ,استفاده میکنند ,وجود دارد ,سیستم ایمنی ,انتقال یابد

سندرم نقص اکتسابی ایمنی (ایدز) شایعترین نوع بیماری است که در اثر آلودگی بوسیله ویروس (HIV) ایجاد میشود.تظاهرات عفونت این ویروس از آنرمالی های خفیف در واکنش های ایمنی بدون پیدایش علایم ونشانه ها تا تضعیف شدید سیستم ایمنی توام با عفونتهای شدید  و مرگ اور و بدخیمی متغیر هستند.این ویروس در سال 1982 کشف شد و بیشتر در آمریکاییهای آفریقایی تبار دیده میشد.در سال1999 در آمریکا 688200مورد ایدز و 410800 مورد مرگ و میر ناشی از ایدز گزارش شد که این افراد شامل بزرگسالان و کودکان و زنان میشوند.اما جدیدا نیمی از افراد مبتلا در آمریکا زیر 25 سال هستند که اکثرا از طریق جنسی آلوده شده اند

ایدز به دنبال تحقیق محققان بیماری(CDC) برای کنترل و پیشگیری این بیماری کشف شد که در گام اول 100 مورد آن دیده شد و یک بیماری کاملا جدید برای محققان بود -مناطق شهری در مقایسه با مناطق روستایی موارد بیشتری از ایدز را گزارش میکنند زیرا مصرف داروهای تزریقی و ارتباطات جنسی پرخطر در مناطق شهری بیشتر است HIV)) معمولا عفونت افراد جوان نامیده میشود و افراد بین 17 تا  55 سال را مبتلا میکند اما در مردان و زنان مسن تر و کم سن تر هم گزارش شده است ایدز دومین علت مرگ و میر در آمریکاییهای بین 25 تا 44 سال محسوب میشود با افزایش بروز ایدز در میان افراد دارای قدرت باروری  تعداد کودکان مبتلا به ایدز را هم بالا میرود

در سال 1983 HIV  از یک بیمار مبتلا به لنفادنوپاتی جدا شده و تا سال 1984 مشخصا ثابت شد که این عامل , مسئول بیماری ایدز است . پس از شناسایی HIV  و اثبات آن بعنوان عامل اتیولوژیک ایدز و با در دسترس قرار گرفتن تستهای تشخیصی حساس و اختصاصی جهت عفونت  HIV تعریف مشخصی از آن صورت گرفت.

اچ ای ویHIV  متعلق به گروهی از ویروسها به نام رترو ویروس است.این گروه از ویروسها مواد ژنتیکی موجود در (RNA) را بیشتراز(DNA) منتقل میکنند . ویروس (HIV) توسط یک کپسول گلیکوپروتئینی احاطه شده است.که همین کپسول با چسبیدن به لنفوسیتها ومنوسیتها وماکروفاژها باعث آلوده شدن و جلوگیری از فعالیت سیستم ایمنی بدن میشود . تکثیر ویروس بطور اولیه در بافتهای لنفاوی اتفاق می افتد و دوره عفونت HIV در همین بافتها سپری میشود  البته سیکل تکثیرکه ممکن است چندین سال طول بکشد در این مرحله کند است تا اینکه سلولهای آلوده شروع به فعالیت کنند که در فعال شدن سلول آلوده آنتی ژنها  میتوژنها وسیتوکائین ها وتولیدات ژن ویروسی توسط سیتومگالو ویروس , ویروس اپشتین بار ,ویروس هرپس سیمپلکس و هپاتیت نقش دارند

اچ ای وی HIVاز طریق مایعات بدن که حاوی لنفوسیتهای T میباشند انتقال میابد . این مایعات شامل سرم , مایع منی , ترشحات واژن , مایع امینون و شیر مادران میباشد( عفونت ممکن است در رحم از مادر به جنین منتقل شود یا اینکه از طریق شیر مادر انتقال یابد) بعضی ازویروسهای جدید از توانایی بیشتری برای بیماری زایی برخوردار هستند لذا افرادی هم که این ویروس با حجم بالاتر را دارند توانایی بیشتری برای انتقال ویروس از طریق مایعات بدن خود را دارند. در مردان هم جنس باز مقاربت یا دستکاری مقعد  خطر تروما به مخاط رکتال را افزایش میدهد در نتیجه شانس تماس با ترشحات آلوده افزایش پیدا میکند.افزایش تعداد این نوع مقاربت و تعداد شرکای جنسی نیز در انتشار بیماری نقش مهم دارد.

مقاربت با افراد غیر هم جنس آلوده به ویروس یکی دیگر از راههای شایع انتقال است که روز به روز افزایش پیدا میکند.  سوزن ها و سرنگ های آلوده در افرادی که از داروهای تزریقی استفاده میکنند موجب تماس مستقیم با خون میشود اگر چه حجم خون موجود در سرنگ نسبتا کم است اما اثر تجمعی آن بطور مکرر منجر به افزایش خطر انتقال می شود. خون و فرآورده های خونی که به افراد هموفیلی تزریق میشوند میتوانند ویروس را به گیرندگان منتقل کنند.  بعد از این سالها که از کشف  HIV میگذرد هنوز شواهدی دال بر اینکه HIV از طریق تماسهای روزانه تصادفی و یا از طریق نیش حشرات و گزش پشه ها  انتقال یابد وجود ندارد

HIV عموما یک بیماری منتقله از راه جنسی در سراسر جهان محسوب میگردد. اگر چه تقریبا 42% عفونتهای HIV آمریکا از طریق همجنس بازی مردان گزارش شده اما شایعترین روش انتقال عفونت در سراسر جهان و خصوصا کشورهای در حال توسعه , انتقال از طریق تماس با جنس مخالف است. HIV در مایع منی ,هم در سلولهای تک هسته ای آلوده و هم به صورت خارج سلولی دیده شده است. بنظر میرسد که ویروس در مایع منی ,خصوصا در وضعیتهایی که افزایش تعداد لنفوسیتها و منوسیتها در مایع  وجود دارد تغلیظ میشود. این حالتها در التهابات تناسلی مثل اورتریت و اپیدیدیمیت دیده میشود .

ویروس در اسمیرهای گردن رحم و مایع واژینال نیز دیده شده است .ارتباط محکمی بین انتقال HIV و آمیزش مقعدی در فرد گیرنده وجود دارد که این حالت احتمالا بعلت وجود یک لایه مخاطی نازک و شکننده در رکتوم است که مایع منی ریخته شده در رکتوم را از سلولهای بالقوه مستعد موجود در مخاط و زیر مخاط جدا میکند. تروما نیز ممکن است در مقاربت مقعدی وجود داشته باشد . عادات جنسی بد در مورد مقعد,, به مقعد آسیب میرساند و لذا احتمال عفونت در فرد گیرنده آمیزش مقعدی را افزایش میدهد .

1-تلقیح مستقیم بدرون خون در موارد پارگی تروماتیک مخاط

2-آلودگی سلولهای هدف مستعد مثل سلولهای لانگرهانس لایه مخاطی

این دو عامل میتوانند مهمترین عواملی باشند که آمیزش رکتومی را خطرناک تر از آمیزش واژینال میکند.

اگر چه لایه هی مخاطی در واژن چند لایه بوده و ضخیم تر از مخاط   رکتوم میباشند اما واضح است که ویروس میتواند در طی مقاربت واژینال, به هرکدام از دو طرف منتقل شود . طی یک آزمایش در ایالات متحده گزارش شده که انتقال از مرد به زن 8 برابر بیشتر از زن به مرد است . بازهم تاکید میشود عادات بد و غیر معمول در طی تماسهای جنسی احتمال انتقال را بیشتر میکند.

انتقال از طریق فراورده های خونی و خون که به غلط در بعضی موارد کم خطر تلقی میشود یکی از راههای عمده انتقال است . این راه برای افرادی اتفاق می افتد که از فرآورده های خونی یا بافت پیوندی و نیز مصرف کنندگان داروهای تزریقی که از طریق ادوات مشترک مثل سوزن ,سرنگ, آبی که دارو ها با آن مخلوط میشوند و یا پنبه ای که دارو از آن فیلترمیشود استفاده میکنند . انتقال تزریقیHIV در طی استفاده از داروهای تزریقی نیازمند تزریق وریدی نمیباشد و ممکن است از راه تزریق زیر جلدی و عضلانی نیز انتقال یابد- طول مصرف داروهای وریدی ,  موارد استفاده مشترک از سوزن, تعداد شرکایی که از ادوات مشترک استفاده میکنند در انتقال از این راه  موثر هستند. گفته میشود اولین ورود ویروسHIV به کشور عزیز ما از طریق خونهای آلوده برای بیماران هموفیلی بوده است.

البته از انتهای دهه 70 آزمایش خونهای اهدا شده از طرف مردم شروع شد و این خونها از نظر آلودگی های مختلف از جملهHIV  مورد آزمایش قرار میگیرند . همچنین کسانی که مایل به پیوندهای اعضا میباشند نیز مورد آزمایش قرار میگیرند  تا انتقال ناخواسته ای اتفاق نیوفتد. خوشبختانه در حال حاضر مواردی که انتقال ویروس از طریق فراورده های خونی باشد گزارش نمیشود.

یک نوع از انتقال به نام انتقال شغلی نام گرفته که مختص کارکنان بهداشتی و آزمایشگاهی می باشد . این  نوع انتقال خوشبختانه کم و متاسفانه قطعیت دارد و احتمال آن در دیگر افرادی که با نمونه های آلوده به HIV خصوصا زمانی که از اشیاء  تیز استفاده میکنند وجود دارد .در موارد خیلی نادر و انگشت شمار انتقال از افراد پرستار به بیمارانی که در بیمارستان و به خاطر مشکلات دیگر بستری بودند گزارش شده است .

اما انتقال مادری –جنینی که ممکن است در طی حاملگی به جنین و یا در طی زایمان به نوزاد منتقل گردد . این شکل انتقال یک شکل بسیار مهم انتفال HIV در کشورهای در حال توسعه است, یعنی جایی که نسبت زنان آلوده نسبت به مردان آلوده مساوی است. آنالیز ویریولوژیک جنینهای سقط شده نشان داده که HIV میتواند در سه ماه اول و سه ماه دوم بارداری به جنین منتقل گردد.

با این وجود انتقال از مادر به جنین با بیشترین شیوع در حوالی زایمان صورت میگیرد.

فرضیه هایی در مورد انتقال از طریق دیگر مایعات بدن مطرح شد که با انجام آزمایشات زیاد معلوم شد که با وجود اینکه میتوان HIV  را از بعضی مایعات بدن مثل بزاق و اشک و عرق و. .. بیماران آلوده جدا کرد اما هیچ شواهدی دال بر انتقال از طریق مایعات تا کنون بدست نیامده است .

اما عوامل زیر خطرات توام با ترانسفوزیون را کاهش داده اند      :

خود ارجاعی داوطلبانه ؛ تست های سرولوژیک ؛گرما درمانی  برای عصاره  فاکتورهای انعقادی و روشهای موثرتر برای غیر فعال سازی ویروس. در گذشته از تست های غربالگری دهندگان خون برای تشخیص آنتی بادی های ضد ویروس استفاده میشد در نتیجه حتی عفونتهای جزیی نیز در ایلات متحده تشخیص داده می شود.

ارتباطات هم جنس بازی در مردان

داروهای تزریقی وریدی , افرادی که داروها را به صورت تزریق وریدی  یا SKIN POPPINGداخل جلدی استفاده می کنند  در معرض خطر قرار دارند   (

ارتباط غیر جنسی با افراد آلوده به  ویروس یا مبتلا به ایدز  یا فردی که به علت تزریقات دارویی در معرض خطر قرار گرفته است.

ارتباط جنسی با افراد آلوده

دریافت  کرده اند  HIV افرادی که خون و یا فراورده های خونی آلوده به ویروس

کودکانی که از مادران آلوده متولد شده اند

تظاهرات بالینی ایدز بسیار منتشر است و ممکن است هر سیستم یا عضوی را گرفتار کند . بیماری های توام با عفونت اچ ای وی )HIV(و ایدز حاصل عفونت ها بدخیمی ها و یا تاثیر مستقیم HIV بر روی سایر بافتهای بدن می باشند. موارد زیر محدود به شایعترین تظاهرات بالینی و اثرات   عفونت شدید اچ ای وی می باشد

تظاهرات تنفسی :کوتاهی نفس , تنگی نفس, سرفه ,درد سینه, تب همراه با عفونت های فرصت طلب مثل پنوموسیستیس کارینی , مایکوباکتریوم  ایوم داخل سلولی (MAI, (CMV) و لژیونلا توام می باشد

تظاهرات گوارشی: عبارتند ازکاهش اشتها  تهوع و استفراغ ,کاندیدیاز دهان و مری و اسهال مزمن .

تظاهرات انکولوژیک: بیماران مبتلا به ایدز  بیشتر دچار کانسر می شوند که علت آن تحریک سلولهای کانسری توسط ویروس و ضعف سیستم ایمنی است . سارکوم کاپوزی , لنفومهای سلولهای B, کارسینوم مهاجم  سرویکال  سه گروه عمده بدخیمی هستند.

 

 

تظاهرات نورولوژیک :انسفالوپاتی اچ ای وی  ؛ کریپتوکوکوس نئوفورمانس ؛ لکو انسفالوپاتی چند کانونی پیش رونده از جمله تظاهرات نورولوژیک است.

 

تظاهرات افسردگی : شیوع  افسردگی در میان بیماران ایدزی  ناشناخته است . البته ممکن است با علت زمینه ای اختلالات عصبی-روانی  و روانی- اجتماعی باشد . ممکن است در اثر کاهش وزن و داشتن درد و نداشتن کسی که با او در مورد مشکلات صحبت کند  باشدو یا ممکن است به خاطرابتلا دچار احساس گناه  و شرم و کاهش اعتماد به نفس  ,احساس ناامیدی و انزوا و تفکرات خودکشی شوند

تظاهرات جلدی:ایدز همراه با عفونتهای فرصت طلب  نظیر هرپس زوستر وهرپس سیمپلکس و(KS) که ویزیکولهای دردناکی در سطح پوست ایجاد می کندو سلامت پوست را مختل میکند وبدخیمی ها دیده میشود.

 

تظاهرات اندوکرین: در اتوپسی ,غدد درون ریز بعلت عفونتهای فرصت طلب یا نئوپلاسم  دچار ارتشاح و تخریب میشوند. عملکرد اندوکرین ممکنست تحت تاثیر عوامل درمانی نیز قرار بگیرد ,با این وجود,اکثر بیماران با عفونت اچ ای وی شواهد بالینی دال بر اختلال اندوکرین ندارند.

 

تظاهرات اختصاصی زنان: کاندیدیاز های مکرر و مداوم واژن می توتند اولین علامت عفونت  اچ ای وی در زنان باشد . زخمهای ژنیتال قبلی یا فعلی از عوامل خطر برای انتقال عفونت است. زنان مبتلا به ایدز بیشتر مستعد بیماری های زخمی ژنیتال و زگیلهای تناسلی میباشند. بیماریهای مقاربتی زخمی (اس تی دیSTD)) از قبیل شانکرودید ,سفلیس, هرپس در زنان با ایدز شدیدتر است. زنان مبتلا بیشتر در معرض کانسر سرویکس هستند .

برای درمان پزشک باید تاکید کند که بیمار بدون درمان ضد ویروسی نیز 10 تا 12 سال بعد از آلودگی زنده خواهند ماند و در قسمت اعظم این مدت بدون علامت میباشند. موثر ترین راه درمان بیماران در حال حاضر درمانهای ضد رترو ویروسی است که به مدت طولانی از پیشرفت بیماری جلوگیری میکند.

بیماران ایدزی به دو گروه بیماران علامت دار و بدون علامت نقسیم می شوند

بیماران علامت دارکه توسط یک عفونت فرصت طلب گرفتار شده اند باید تحت درمان ضد رتروویروسی قرار گیرند و در صورتی که درمان موثری برای آنها انجام نشود احتمال مرگ بین 3 تا 18ماه  وجود خواهد داشت.

در اکثر بیماران درمان زمانی آغاز میشود که بیمار بدون علامت است . تمام بیماران قبل از کاهش تعداد لنفوستها به 200 سلول در میلیمتر مکعب  باید  درمان ضد رتروویروسی را دریافت کنند .

درمان ضد رترو ویروسی در بیمارانی که لنفوسیتهای آنها بیش از 350 سلول در میلیمتر مکعب است با مضراتی بیش از محاسن آن رو به رو است .

برای عفونت HIV  قطعا پیشگیری از انتقال و رعایت تمامی اصولی که موجب کاهش انتقال میشود بهتر از درمان و سرانجام مرگ است. مردان در این زمینه کارایی بیشتری دارند چون داشتن اعتیاد  و استفاده از سرنگ مشترک در مردان بیشتر است و همچنین داشتن روابط جنسی بی قید و بند در مردان بیشتر دیده میشود تا زنان و اینکه همجنس بازی پرخطر برای مردان است چون در آن دریافت مایعات بدن صورت میگیرد.

در زیر به مواردی که از سوی سازمانهای بهداشتی توصیه شده را ذکر میکنیم

1-  انجام چکاب های مکرر و همیشگی و اطمینان از سلامت

2- وفاداری و داشتن تعهد به همسر

3- درصورت داشتن اعتیادهای تزریقی از سرنگ یکبار مصرف استفاده کردن

4- در صورت داشتن روابط جنسی متعدد از وسایل پیشگیری استفاده کردن

5-کارکنان بهداشتی اصول مراقبت از بیماران آلوده را رعایت کنند

6-زنان باردار آلوده به ویروس تحت درمان پزشک باشند

7- افراد آلوده از بچه دار شدن جلوگیری کنند

ادامه مطلب آشنایی با بیماری ایدز و ویروس HIV ا